Side:Edda-kvæde, Gudekvæde.djvu/144

Fra Wikikilden
Hopp til navigering Hopp til søk
Denne siden er ikke korrekturlest


136 145. Ordtak: Den eine æra er den andre verd." Mei ningi i dei tri fyrste linune tykkjest vera den, at ein skal inkje gjera for stor ære paa gudane; for daa vert dei nøydde til aa gjera meir att, og dei karm snart verte vreide, um ein gjeng paa deim for tidt. At ein skal vera varsam og gjera alt med maate, krevst her og; ein skal inkje plaage gudane som ein tiggar, men greide seg sjølv so langt ein karm. 7"umZ— Odin, Grimn. 54. AU han kom. Det var vel tenkt at kvart aar kom det att ein ny Odin med eit nytt namn, sameleis som ein ny Balder. Odin, var det vel tenkt, døydde um vaaren og kom til liv att um hausten; Balder døydde um hausten og livna upp att um vaaren. 147. Saxo fortel at Rostarus (Odin) er lækjar. 148. I Sverike finst ein slik vess : Vår herre Jesus red i herrefard, då dofvade han alla sviird. och alla våpen han såg dem tog han egg och udd ifrå. 149. Det tyske Merseborg-kvæde fraa det 10. aarh. hev ein slik vess til aa løyse band, haptband" stend det. I Eng land var det paa Beda si tid den trui at runir kunde løyse lekkjur. 151. Grettes saga k. 41 fortel um at ein karm saare folk naar ein skjer runir i ei rot og galdrar yvir det. 154. Daa Sigurd Faavnesbane sigler i storm og lær Odin paa skipe, stillnar vere. Namne hans Odin Svidre tyder den som stiller vatn (og eld). 155. Ein vess fraa Bergen (fraa 1594) talar um at Jesus møter ei vond kvinne som skal til Mannheim og brjote lem fraa lem, rygg fraa rygg. Jesus manar henne burt i bergi blaa. 158. Galenos nemner, i det 2. aarh. e. Kr., at germanar brukte aa dukke nyfødde born ned i kaldt rennande vatn. S. Bugge meiner likevel at skikken med aa verpe vatn" yvir born skriv seg fraa kristindomen, der ein ogso finn upphave til ymse andre av desse vessane. 160. Belling, sjaa Vavtr. 25. 161. Sml. Haarb. 18. C. er kanskje eldste luten av heile samlingi. Innføringane til Loddfaavne er, meiner S. Bugge, sette ihop etter B. Men sjølve raadine, som stundom er heile, stundom halve vers, karm me tydeleg sjaa er bygde yvir gamle ordtak, som ein endaa karm skilja ut or kvart eit vers. Ordtaki høyrer til den eldste diktning me kjenner; dei hev vel alt fyri vikingtidi havt poetisk form, snart som tvo linur i fornyrdes-lag, snart som langlina i ljodahaatt, og ved samansetningar av tvo slike ordtak med lange linur var versemaale i ljodahaatt skapt. Sidan voks det andre halvverse til. mime; det karm ein tyde so, at Odin ogso riste runir i Jøtun- heimen.