Hjonlaus
Hjonlaus.
(„Hjon“ er det same som Parfolk, Mann og Kona.)
Langt upp i ei Fjellbygd der er ein Gard,
og Namnet er Hjonlaus, som jamt det var.
Og kvar ein, som Visa mi syngja vil,
han skal no faa høyra, kor det gjekk til.
Langt upp i ei Fjellbygd der er ein Gard,
og Namnet er Hjonlaus, som jamt det var.
Og kvar ein, som Visa mi syngja vil,
han skal no faa høyra, kor det gjekk til.
Han Sigurd, han var slik ein dugleg Gut:
han styvde ned Skogen og Stein braut ut,
og rudde med Aaker og Eng ein Gard,
med Hus og med Heim som ein Yrkje-Kar.
han styvde ned Skogen og Stein braut ut,
og rudde med Aaker og Eng ein Gard,
med Hus og med Heim som ein Yrkje-Kar.
Men Namn gav han endaa ei paa si Gjerd,
um det er det fyrste, som Alting fær.
„D’er tidsnog,“ sa’ Sigurd, som sannt og var,
„naar eg fær ei Kona heim til min Gard.
um det er det fyrste, som Alting fær.
„D’er tidsnog,“ sa’ Sigurd, som sannt og var,
„naar eg fær ei Kona heim til min Gard.
Paa Namnlaus eg yrkjer, med eg er Svein;
eg Veitor vil grava og brenna Stein.
Naar Garden ser ut som ein Dokkeheim,
so gjeng eg aat Kvendi og frir til deim.
eg Veitor vil grava og brenna Stein.
Naar Garden ser ut som ein Dokkeheim,
so gjeng eg aat Kvendi og frir til deim.
Ein giftande Gut han maa vera Kar:
Det armaste Kreket, som Jordi bar,
det Stakaren er, som vil endaa fri
og sjaa til aa liva av Kona si.
Det armaste Kreket, som Jordi bar,
det Stakaren er, som vil endaa fri
og sjaa til aa liva av Kona si.
Men eg, som lyt rydja meg upp ein Gard,
i Auren og Skogen, der ingen var,
eg lenge paa Kona mi venta maa,
kan henda so lenge, til eg verd graa.“
i Auren og Skogen, der ingen var,
eg lenge paa Kona mi venta maa,
kan henda so lenge, til eg verd graa.“
Saa braut han og brende paa mangein Stein
og tenkte paa Gjentor, som kvar ein Svein.
Men daa han sin Stein hadde brotet ut,
var Gjenta hans gift med ein annan Gut.
og tenkte paa Gjentor, som kvar ein Svein.
Men daa han sin Stein hadde brotet ut,
var Gjenta hans gift med ein annan Gut.
„No hev eg,“ sa’ Sigurd, „uti min Hug
ei onnor med Vænleik og større Dug.
Naar Hagen er plantad med Eple-Tre,
eg fører mi Gunnild i Garden ned.“
ei onnor med Vænleik og større Dug.
Naar Hagen er plantad med Eple-Tre,
eg fører mi Gunnild i Garden ned.“
Han grov og han plantad og gjødde upp,
og Buskar og Tre spratt i Lauv og Knupp;
men fyrr han i Hagen saag Eple-Von,
var Gunnild alt Kona og fekk ein Son.
og Buskar og Tre spratt i Lauv og Knupp;
men fyrr han i Hagen saag Eple-Von,
var Gunnild alt Kona og fekk ein Son.
Dei Gjentor, dei hava ei Tid so stutt,
og kunna ’kje venta, til Gard er rudt:
dei maa ikkje missa sin Andlits-Lit,
men fiska det Bilet, som Fisken biit.
og kunna ’kje venta, til Gard er rudt:
dei maa ikkje missa sin Andlits-Lit,
men fiska det Bilet, som Fisken biit.
Det gløymde vaar Sigurd, men sidst han saa,
at han, liksom Kvendi, laut skunda paa.
„Ja,“ sa’ han, „naar Stova mi ferdug er,
so skal eg væl rida mi Brudarferd.“
at han, liksom Kvendi, laut skunda paa.
„Ja,“ sa’ han, „naar Stova mi ferdug er,
so skal eg væl rida mi Brudarferd.“
Han bygde paa Huset, og fort det gjekk;
men Gjenta, som daa i hans Tankar hekk,
ho reid med ein annan sin Brudarveg
den Dagen, som Stova fekk Tak paa seg.
men Gjenta, som daa i hans Tankar hekk,
ho reid med ein annan sin Brudarveg
den Dagen, som Stova fekk Tak paa seg.
Paa Taket stod Sigurd med Mold i Sko
og saag ned paa Ferdi og talad so:
„Lat Gjentungen rida i Brudlaups-Rus,
ho fær væl ein Brudgum, men inkje Hus.“
og saag ned paa Ferdi og talad so:
„Lat Gjentungen rida i Brudlaups-Rus,
ho fær væl ein Brudgum, men inkje Hus.“
No aatt’ han ein Gard som ei fager Brud.
Han takkad seg sjølv og den gode Gud.
No vilde han fulla fyr Aalvor fri,
og kom til ein Bekk, han seg speglad i.
Han takkad seg sjølv og den gode Gud.
No vilde han fulla fyr Aalvor fri,
og kom til ein Bekk, han seg speglad i.
Han vilde seg sjaa, kor han no saag ut,
um han var en høveleg Friargut.
Han kvakk, og han skreik: „eg er turr som Torn, —
eg skruknar, — eg skorar som Nautehorn.
um han var en høveleg Friargut.
Han kvakk, og han skreik: „eg er turr som Torn, —
eg skruknar, — eg skorar som Nautehorn.
No er det for seint til aa gifta seg,
um Gjenta meg teker, ho tek ’kje meg:
Ho kann ikkje giva meg Hugen sin,
men gifter seg berre med Garden min.
um Gjenta meg teker, ho tek ’kje meg:
Ho kann ikkje giva meg Hugen sin,
men gifter seg berre med Garden min.
Nei, daa skal mitt Liv, som var sterkt og stort,
ei enda, som var det av Galskap gjort.
Eg liver som fyrr: eg er Sigurd-Svein;
eg dyrkar min Gard, og eg sprengjer Stein.
ei enda, som var det av Galskap gjort.
Eg liver som fyrr: eg er Sigurd-Svein;
eg dyrkar min Gard, og eg sprengjer Stein.
Eg vantad ei Kona, daa eg var ung:
no eldest eg av, og verd styr og tung.
Lat Ungdomen giftast og gledja seg,
som Sveinkall eg gjeng og er Mann fyr meg.
no eldest eg av, og verd styr og tung.
Lat Ungdomen giftast og gledja seg,
som Sveinkall eg gjeng og er Mann fyr meg.
Eg set framfyr Mannen eit Grautefat,
som fekk seg ei Kona, fyrr han fekk Mat;
eg føder hans Born som ein Gardemann;
han sleppte deim fraa seg som Gjeiti, han.
som fekk seg ei Kona, fyrr han fekk Mat;
eg føder hans Born som ein Gardemann;
han sleppte deim fraa seg som Gjeiti, han.
Men Hjonlaus er Namnet, eg giv min Gard.
Det lenge skal spyrjast, at til eg var.“
So gjord’ han i Garden eit gripa Lag.
Og Garden ber Namnet den Dag i Dag.
Aasmund Vinje.
Det lenge skal spyrjast, at til eg var.“
So gjord’ han i Garden eit gripa Lag.
Og Garden ber Namnet den Dag i Dag.
Aasmund Vinje.